BREXIT ΣΕ ΚΡΙΣΙΜΗ ΣΤΡΟΦΗ: ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΟ ΙΡΛΑΝΔΙΑ

H πολυαναμενόμενη συνάντηση ανάμεσα στη βρετανή πρωθυπουργό Τερέζα Μέι και τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δεν έφερε αποτέλεσμα. Αν υπήρχε πρόοδος, όπως ήδη φαίνεται να έχει συμβεί με το ζήτημα του λογαριασμού του Brexit, τότε στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής στις 14 Δεκεμβρίου, θα ήταν πιθανό να είχαμε επίσημη ανακοίνωση για το επιτυχές τέλος του πρώτου μέρους των διαπραγματεύσεων. Τι συμβαίνει όμως στη Βόρειο Ιρλανδία, και γιατί είναι κρίσιμο ζήτημα για τις διαπραγματεύσεις;

Η Βόρειος Ιρλανδία είναι μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου. Το υπόλοιπο νησί είναι η Ιρλανδία, ανεξάρτητο κράτος και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη Βόρειο Ιρλανδία η ειρήνη ανάμεσα στους Προτεστάντες Ενωτικούς (υπέρ της ένωσης με τη Βρετανία) και τους Καθολικούς Ρεπουμπλικάνους (υπέρ της ένωσης με την Ιρλανδία) επιτεύχθηκε πολύ πρόσφατα, το 1997.

Μεγάλο ρόλο στη λύση του βορειοϊρλανδικού ζητήματος έπαιξε η συνύπαρξη Ιρλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως μέλη της ΕΕ, οι δύο χώρες δεν έχουν μεταξύ τους σύνορα. Έτσι, οι κάτοικοι του νησιού μετακινούνται και συναλλάσσονται ελεύθερα και στις “δύο Ιρλανδίες“. Το σημαντικότερο: στην καθημερινότητά τους (για να πάνε στους συγγενείς, στο μαγαζί, το γραφείο τους) το νησί είναι ένα. Δεν βλέπουν πουθενά σύνορα, τα έχουν ξεχάσει πια. Τώρα όμως ίσως τα θυμηθούν ξανά.

Αν η Βρετανία αποχωρήσει από την ΕΕ, τα σύνορα ανάμεσα στις  στη Βόρειο Ιρλανδία και την Ιρλανδία θα εμφανιστούν ξανά, αφού θα είναι αυτομάτως και τα σύνορα της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς, οι Βορειοϊρλανδοί θα στερηθούν τις τέσσερις βασικές ελευθερίες που απορρέουν από τη συμμετοχή στην ΕΕ: ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων, εμπορευμάτων, κεφαλαίων και υπηρεσιών.

Ούτε η Βρετανία, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλουν τη δημιουργία συνόρων σε μια ευαίσθητη περιοχή.  Όμως, πρέπει να υπάρξει κάποιο γεωγραφικό σημείο πέρα από το οποίο δεν θα επιτρέπεται στους Βρετανούς η ελεύθερη πρόσβαση στην ΕΕ. Έτσι και το Ηνωμένο Βασίλειο θα εξασφαλίσει το Brexit του, και η ΕΕ θα αποφύγει τη δημιουργία μίας “πίσω πόρτας” για να μπαινοβγαίνουν οι Βρετανοί στο έδαφος της.

Η ευρωπαϊκή πλευρά προτείνει το σημείο αυτό να μην βρίσκεται πάνω στο νησί της Ιρλανδίας, ώστε να ισχύσουν για όλους τους κατοίκους του νησιού τα προνόμια που απολαμβάνουν και σήμερα. Αν όμως τα σύνορα είναι τελικά θαλάσσια, τότε η Βόρειος Ιρλανδία θα αποτελεί ατύπως, πλην σαφώς, ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ η υπόλοιπη Βρετανία όχι. Δηλαδή οι Βορειοϊρλανδοί θα συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στις τέσσερις ελευθερίες, ενώ οι υπόλοιποι Βρετανοί: Άγγλοι, οι Ουαλοί και οι Σκωτσέζοι όχι. Ειδικά για τους τελευταίους υπάρχει μεγάλο ζήτημα: έχουν και εκείνοι, όπως και οι Βορειοϊρλανδοί, ψηφίσει remain.

Το πραγματικά δύσκολο σημείο όμως είναι ότι οι Βrexiteers Ενωτικοί της Βορείου Ιρλανδίας αρνούνται μία λύση η οποία, αντί να τους βγάζει από την ΕΕ, θα τους βγάλει, έστω και συμβολικά) από το Ηνωμένο Βασίλειο! Το τι λέει το κόμμα τους, το DUP (Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα), έχει τεράστια σημασία, αφού μπορεί να μπλοκάρει τις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες. Η κυβέρνηση μειοψηφίας της Μέι στηρίζεται στη συμφωνία “εμπιστοσύνης και προσφοράς” με το DUP. Αυτό σημαίνει ότι το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα, έναντι οικονομικού ανταλλάγματος για την περιοχή τους (ένα δισεκατομμύριο λίρες, κυρίως σε έργα υποδομής) υπερψηφίζει τις κυβερνητικές προτάσεις στις κρίσιμες ψηφοφορίες. Τώρα, οι Ενωτικοί απειλούν την Μέι ότι αν τους αφήσει εκτός Brexit, η συμφωνία θα πάψει να ισχύεικαι επομένως η κυβέρνηση θα πέσει.

Συμπερασματικά, η πολιτική τάξη της Βρετανίας δεν συμπαθεί το Brexit (εφτά στους δέκα βουλευτές και τα ⅔ των υπουργών το έχουν καταψηφίσει). Αυτή η συνθήκη επέτρεψε στη Μέι να συμβιβαστεί με σχετική ευκολία στα δύο δύσκολα ζητήματα της διαπραγμάτευσης μέχρι στιγμής:  συναίνεσε στη συνέχιση οικονομικής συνεισφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και εγγυήθηκε το καθεστώς παραμονής των υπηκόων της ΕΕ σε βρετανικό έδαφος.

Είναι βέβαιο ότι με αυτοδύναμη κυβέρνηση, δεν θα υπήρχε πρόβλημα ούτε με τον συμβιβασμό της στο ζήτημα της Βορείου Ιρλανδίας. Τώρα όμως, υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο εμπόδιο: το DUP.  Το τι θα γίνει παραμένει άγνωστο. Το BBC εκτιμά ότι θα υπάρχει “συμφωνία χωρίς συμφωνία”. Δηλαδή, Βρετανία και ΕΕ θα πουν ότι “το θέμα λύνεται”, προκειμένου να πάνε παρακάτω για να προλάβουν τις ημερομηνίες της διαπραγμάτευσης για το 2017, και το 2018 θα το βρουν ξανά μπροστά τους.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s